Wystawa historycznych "żużlówek" [FOTORELACJA]

Maciej Gralak z Torunia jest zagorzałym fanem czarnego sportu. Sam występuje w zawodach w drużynie amatorów z Bydgoszczy. W swojej kolekcji posiada 16 historycznych "żużlówek". Dziesięć z nich, dzięki współpracy ze Stalą Gorzów, można zobaczyć w galerii Nova Park do 26 kwietnia. Kompletowanie zabytkowych motocykli trwało cztery lata. Dotychczas kolekcja została zaprezentowana w programie telewizyjnym "Legendy PRL-u" oraz na toruńskiej Motoarenie. Zapraszamy! Naprawdę warto!

JAP

Najstarszym w kolekcji motocykli żużlowych Macieja Grelaka jest angielski JAP (skrót od nazwy firmy J.A. Prestwich). Maszyna pochodzi z 1948 r. Motocykle JAP dominowały na torach żużlowych w latach pięćdziesiątych. Silniki te przyczyniły się do standaryzacji "żużlówek" tworzonych przez różnych producentów.

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETA

Fot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

Rzeszowski FIS

Polską odpowiedzią na JAP-a były motocykle wyposażone w silniki FIS, produkowane w Rzeszowie. Nazwa ich pochodziła od nazwisk konstruktorów oraz nazwy miejscowego klubu (Ferko, Iżewski, Stal). Model prezentowany pochodzi z 1956 r. Warto dodać, że w 1955 r. w Gorzowie wyprodukowano konkurencyjny silnik dla FIS-a. Wykonany w rekordowym tempie silnik (w lutym rozpoczęto pracę, a w maju startowały rozgrywki), zamontowano na ramach ZMG (od Zakłady Mechaniczne Gorzów). Niestety gorzowskie maszyny nigdy nie trafiły do masowej produkcji.

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

Jawa

Kolejną konstrukcją walczącą o prestiż w świecie żużla była czeska jawa. Fabryka położona w Divisonie do dziś produkuje silniki oraz kompletne motocykle. Południowi sąsiedzi, aby nie wypaść z rynku, wciąż ulepszali swoje produkty. Na przełomie lat widać jak bardzo zmieniała się konstrukcja silników. Z "jawek" korzystali sześciokrotni mistrzowie świata Ivan Mauger oraz Tony Rickardsson.

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

Jawa

Na wystawie był Bartosz Zmarzlik, który w sobotę obchodził w NoVa Park swoje 18. urodziny. Wybrał do zdjęcia jeden z modeli jawy. Prezentowane modele są z lat sześćdziesiątych oraz siedemdziesiątych. Czeska firma obecnie ma problemy finansowe i może przestać istnieć. W produkcji są już tylko części zamienne do maszyn.  Trudności są zrozumiałe, skoro prawie cała światowa czołówka żużla ściga się dziś na GM. Wierny jawie, jako jeden z ostatnich, pozostał m.in. Duńczyk Kenneth Bjerre.

 

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

Weslake

Pojawienie się na rynku silników weslake (od nazwy konstruktora Harrego Weslake) zapoczątkowały kolejną rewolucję. Prezentowany model pochodzi z lat siedemdziesiątych. Dzięki startom w londyńskim Wimbledonie takim motorem jeździła legenda gorzowskiego speedwaya - Edward Jancarz.

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

Godden

W kolekcji również znalazły się Godden-y. Motocykle skonstruowane przez byłego angielskiego zawodnika Donalda Goddena, siedmiokrotnego finalisty indywidualnych mistrzostw świata na żużlu na długich torach. Silniki cechowały się dużą żywotnością. Zawodnicy sięgali po nie najchętniej w latach osiemdziesiątych. Jako pierwszy w Polsce na motorze z silnikiem Goddena wystartował Zenon Plech w 1982 r. Wówczas już nie był zawodnikiem Stali - przeniósł się do gdańskiego Wybrzeża.

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

20.04.2013 GORZOW WIELKOPOLSKI , WYSTAWA ZABYTKOWYCH MOTOCYLKI ZUZLOWYCH W CENTRUM HANDLIWYM NOVA PARK .  FOT. DANIEL ADAMSKI / AGENCJA GAZETAFot. Daniel Adamski / Agencja Gazeta

GM

Konkurencją dla Jawy i Goddena był włoski silnik GM skonstruowany przez Giuseppe Marzotto. Pierwsze maszyny powstały 1983 r. Na sukces długo nie trzeba było czekać. Jeszcze w tym samym roku po tytuł mistrza świata, na motocyklu z silnikiem GM, sięgnął Egon Muller. Jest to najmłodszy motocykl na wystawie (z lat dziewięćdziesiątych).

GM

Obecnie są najpopularniejszymi silnikami w świecie żużla. Jeźdźcy korzystający z nich sięgają po najwyższe laury. Jako pierwszy w Polsce z silników GM korzystał Wojciech Żabiałowicz. Klub z Torunia otrzymał je od szwedzkiej Indianerny Kumla, z którą niegdyś współpracował.